BU DERSTE HARİTA BİLGİSİ , ORYANTİRİNG EĞİTİMİ YARIŞMA ORGANİZASYONU VE KURALLARI,
ULUSLARARASI ORİENTEERİNG FEDERASYONU (IOF) HARİTA KENAR BİLGİLERİ VE YARDIMCI BİLGİ KARTININ KULLANILMASI ÖĞRETİLECEKTİR

ORYANTİRİNG’IN TANIMI

HER TÜRLÜ İKLİM VE ARAZİ ŞARTLARINDA, GECE VE GÜNDÜZ, PUSULA VE HARİTA YARDIMI İLE EN KISA YOLDAN, EN KISA ZAMANDA HEDEFE ULAŞMASINI SAĞLAYAN, FİZİKİ GÜÇ VE DAYANIKLILIĞINI ARTIRAN, PERSONELDE ÇEŞİTLİ GÖREV VE SORUMLULUKLARI YÜKLENEBİLECEK YETENEKLERİ GELİŞTİREN BİR DOĞA SPORUDUR

BU SPOR PERSONELE PRATİK HARİTA BİLGİSİ VE PUSULA KULLANMA YÖNTEMLERİNİ ÖĞRETMEKLE BERABER, AYNI ZAMANDA FİZİKİ GÜÇ DAYANIKLILIK VE NEFSE GÜVEN YETENEKLERİNİDE GELİŞTİRDİĞİNDEN, DİĞER BÜTÜN EĞİTİMLERİNİN PEKLEŞTİRİLMESİNDE EN BÜYÜK DESTEĞİ SAĞLAR.

PERSONELİN,HARİTA OKUMA VE PUSULA KULLANMA BECERİSİNİN EN İYİ USTALARI OLMASI GEREKTİĞİNDEN; PERSONEL İÇİN, HEDEF BULMA EN İDEAL BİR SPORDUR.

KOŞARAK HEDEF BULMA EĞİTİMİNİN AMACI

YAYGIN OLAN VE HER GEÇEN GÜN, TEKNİK, TAKTİK, İDARİ YÖNDEN BİLİMSEL VE METODİK BİR SİSTEMLE GELİŞEN; KOŞARAK HEDEF BULMA (ORİENTEERİNG) EĞİTİMİ VE YARIŞMA KURALLARINI, STANDART BİR ÖĞRETİM VE EĞİTİM YÖNTEMİ İLE UYGULANMASINI SAĞLAMAKTIR. KOŞARAK HEDEF BULMADA BU AMACA ULAŞABİLMEK İÇİN:

1) ÇOK İYİ HARİTA OKUMAK VE PUSULA KULLANMAK,
2) FİZİKSEL BAKIMDAN İYİ DURUM DA OLMAK,
3) DİKKATLİ,NEFSİNE HAKİM VE KESİN KARAR VEREBİLME YETENEK VE NİTELİKLERİNE SAHİP OLMAK GEREKMEKTEDİR.

BU DA, KONU İLE İLGİLİ ÖĞRETİM, EĞİTİM VE FİZİKİ GÜÇ GELİŞTİRME METOTLARININ BİLİNÇLİ BİR ŞEKİLDE PERSONELE YAPTIRILMASIYLA MÜMKÜNDÜR.

HARİTANIN TANIMI


HARİTA; YERYÜZÜNÜN TAMAMININ VEYA BİR PARÇASININ, KUŞBAKIŞI GÖRÜNÜMÜNÜN, MATEMATİKSEL YÖNTEMLERLE, İSTENİLEN ORANDA KÜÇÜLTÜLEREK, ÖZEL İŞARETLERLE BİR DÜZLEM ÜZERİNE ÇİZİLMİŞ ÖRNEĞİDİR.

HARİTASI YAPILAN YERYÜZÜ PARÇASININ ÜZERİNDEKİ HERŞEY, OKUNABİLİRLİĞİNİDE SAĞLAMAK SURETİYLE GERÇEK ŞEKİL VE YÖNÜ İLE ORANTILI OLARAK KÜÇÜLTÜLÜP GÖSTERİLEBİLSEYDİ EN İDEAL HARİTA GERÇEKLEŞMİŞ OLURDU.

HARİTANIN ÖNEMİ

HARİTA;YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN,YERLEŞİM YERLERİNİN,YOLLARIN VB. DETAYLARIN YATAY VE DÜŞEY KONUMLARI İLE ARALARINDAKİ MESAFELER VE BİTKİ ÖRTÜSÜ HAKKINDA HEMEN VE AYRINTILI BİLGİ SAĞLAR. HARİTA AYNI ZAMANDA ARAZİ YAPISINDAKİ DEĞİŞİKLİKLERİ VE DOĞAL YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN YÜKSEKLİKLERİNİ GÖSTERİR.

HARİTALARIN SINIFLANDIRILMASI

1 .ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR
2 .TİPLERİNE GÖRE HARİTALAR
3 .MAKSATLARINA GÖRE HARİTALAR

HARİTA KENAR BİLGİLERİ VE ÖZEL İŞARETLER

1 . PAFTA BÜNYESİ: HARİTANIN (PAFTANIN) ESASI OLAN, YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİ (ARAZİ ARIZALARI) VE TÜM DETAYLARI BELİRTEN ÇİZİMSEL ŞEKİL VE SEMBOLLERİ İÇERİR.
2 . KİTABE: HARİTA (PAFTA) BÜNYESİNİ ÇEVRELEYEN ÇERÇEVE KISMIDIR.
3 . KENAR BİLGİLERİ: KİTABE ÇERÇEVESİ DIŞINDA KALAN VE PAFTA BÜNYESİNİN OKUNMASINI SAĞLAYAN TÜM BİLGİLERDİR.

TOPOGRAFİK HARİTA İŞARETLERİ VE RENKLERİ


1 . SİYAH: KİTABE VE COĞRAFİ DEĞERLER, HER TÜRLÜ YOL ÇİZGİLERİ, DEMİR YOLLARI VE BUNLARA AİT SANAT YAPILARI, NİRENGİ VE RAKIM NOKTALARI, ELEKTRİK VE MUHABERE NAKİL HATLARI,SUNİ YARMA VE DOLMALAR,MESKUN YERLER,TEPE VE SIRT GİBİ DOĞAL DETAY İSİMLERİ,KAMU İSTİFADESİNE AÇIK TÜM TESİSLER (CAMİ,OKUL VB.), KENAR BİLGİLERİNİ AÇIKLAMA YAZILARI, TAŞLIK VE KAYALIKLAR, ARAZİ ŞEKLİNDE KAYALIK BÖLGELERİN MÜNHANİLERİ.

2 . MAVİ: SU İLE İLGİLİ TÜM SUNİ VE TABİ DETAYLAR İLE BUNLARIN İSİMLERİ (GÖL,DENİZ,SU DEPOSU,SARNIÇ,SULAMA KANALLARI, SU YOLLARI,ÇELTİK), DİLİM KENARI PAFTALARI İÇİNDE KOMŞU DİLİME AİT GRİD ÇİZGİLERİ VE BUNLARA AİT KENAR BİLGİLERİ, DAİMA KAR ALTINDA OLAN BÖLGELERİN MÜNHANİLERİ.

3 . YEŞİL: TABİATTA YEŞİL OLAN HER TÜRLÜ DETAY (ORMAN, ÇALILIK, MEYVELİK, BAĞLIK VB.).

4 . KIRMIZI: YOL DOLGULARI, MESKUN YERLER, ÖZEL KULLANILAN BİNALAR, DENİZ FENERLERİ, HAVAALANI İŞARETLERİ, HARİTANIN GİZLİLİK DERECELERİ, MÜNHANİLER, MÜNHANİ DEĞERLERİ, TABİ YARMALAR.

5 . KAHVERENGİ : TOPOGRAFİK HARİTALARA ÖZELLİĞİNİ VEREN VE ARAZİNİN YAPISINI GÖSTEREN EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİNİN ( MÜNHANİ – İZOİPS ) RENGİDİR .


Ö L Ç E K


1 . TANIMI: ARAZİ ÜZERİNDE ÖLÇÜLEN BİR UZUNLUĞUN İSTENEN BİR ORANA GÖRE KÜÇÜLTÜLEREK KAĞIT ÜZERİNE ÇİZİLEBİLMESİ İÇİN,ÖLÇÜLEN UZAKLIK İLE ÇİZİLEN UZUNLUK ARASINDAKİ ORANA ÖLÇEK DENİR.

2 . ÖLÇEĞİN ÖNEMİ: YERYÜZÜNÜN TAMAMI VEYA BİR KISMI, BELLİ ORAN DAHİLİNDE KÜÇÜLTÜLEREK BELİRLİ MATEMATİK VE GEOMETRİK KURALLARA UYGUN OLARAK YATAY BİR DÜZLEM ÜZERİNE ÖZEL İŞARETLERLE İZDÜŞÜMÜ ŞEKLİNDE GEÇİRİLİR. ÖLÇEK KULLANILMADAN BU MÜMKÜN OLMAZ.

3 . ÖLÇEK TÜRLERİ:

A.SAYISAL ÖLÇEK :
HARİTA UZUNLUĞU HU 1
ÖLÇEK = = ( ) GİBİ.
ARAZİ UZUNLUĞU AU 25000
B.GRAFİK ÖLÇEK ( ÇİZGİSEL ÖLÇEK )
C.GEOMETRİK ÖLÇEK
D.ÇATAL ÖLÇEK

HARİTADAN MESAFE ÖLÇMEK

HARİTADA ÖLÇÜLEN MESAFE O HARİTANIN ÖLÇEĞİNE BÖLÜNÜR.
ÖRNEK: HARİTADA ÖLÇÜLEN MESAFE: 12 CM., HARİTA ÖLÇEĞİ: 1/25000
12 CM. / 1/25000 = 12CM . X 25000 = 300000 CM. = 3000 M.

ÖLÇEĞİ BİLİNMEYEN BİR HARİTANIN ÖLÇEĞİNİN BULUNMASI

HARİTADA VE ARAZİDE BİLİNEN İKİ NOKTA ARASI AYRI AYRI ÖLÇÜLÜR,ÖLÇEK FORMÜLÜNE TATBİK EDİLİR.

ÖRNEK: HARİTADA ÖLÇÜLEN MESAFE: 4 CM., ARAZİ MESAFESİ: 1000 M. OLSUN.
HARİTA UZUNLUĞU 4 CM. 4 CM.
ÖLÇEK = = = = 1/25000
ARAZİ UZUNLUĞU 1000 M. 100000 CM.

K O O R D İ N A T


BİR NOKTANIN, BİRBİRİNE DİK İKİ EKSENE( YATAY VE DİKEY ) NAZARAN ÖLÇÜLEN DEĞERİNE O NOKTANIN KOORDİNATI DENİR.

Y
YUKARI DEĞER (APSİS)

X
SAĞA DEĞER (ORDİNAT)

KOORDİNAT SİSTEMİ


ARAZİ VE HARİTA ÜZERİNDEKİ BİR NOKTANIN KABUL EDİLEN BİR BAŞLANGIÇ SİSTEMİNE GÖRE YERİNİ BULMAK İÇİN HARİTALARA ÇİZİLEN ÇİZGİLERE KOORDİNAT SİSTEMİ DENİR. ÜÇ TİP KOORDİNAT SİSTEMİ VARDIR: 1. DÜZ, 2. COĞRAFİ, 3. KODLAMA.

GRİD KOORDİNAT SİSTEMİ

BİRBİRİNİ BELİRLİ MESAFELERDE KARELER TEŞKİL EDECEK ŞEKİLDE KESEN DİK VE YATAY HATLAR SERİSİDİR. DİK HATLAR HARİTANIN BAŞLANGIÇ MERİDYENİNE, YATAY HATLAR EKVATORA PARELEL OLARAK ÇİZİLİRLER. HER GRİD HATTI EKVATORDAN VEYA PAFTANIN AİT OLDUĞU DİLİM BAŞLANGIÇ MERİDYENİNDEN OLAN UZAKLIĞINI METRE OLARAK GÖSTERİR.

KOORDİNAT SİSTEMİNİN KULLANILDIĞI YERLER

1. YERYÜZÜNDE BİR BÖLGE VEYA NOKTANIN TARİFİNDE,
2. HARİTA ÜZERİNDE BİR NOKTANIN TARİFİNDE,
3. KOORDİNATLARI BELLİ NOKTALAR ARASINDA MESAFEYİ BULMAKTA,
4. İKİ NOKTA ARASINDAKİ YEREL SAAT FARKININ BULUNMASINDA.

ÖLÇEKLERE GÖRE GRİD KULLANIMI

1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARDA 1.000 M. 4 CM. ARALIKLI
1/50000 ÖLÇEKLİ HARİTALARDA 1.000 M. 2 CM. ARALIKLI
1/100000 ÖLÇEKLİ HARİTALARDA 1.000 M. 1 CM. ARALIKLI
1/250000 ÖLÇEKLİ HARİTALARDA 10.000 M. 4 CM. ARALIKLI’DIR.

PLAN MÜŞİRİ

KOORDİNATLARI VERİLEN BİR NOKTANIN, HARİTAYA GEÇİRİLMESİNE VEYA HARİTA-DAKİ BELLİ BİR NOKTANIN, KOORDİNATLARININ BULUNMASINA YARAYAN, KULLANILDIĞI HARİTANIN ÖLÇEĞİNDE DİK AÇILI BİR CETVELDİR. HER HARİTANIN ALTINDA MEVCUTTUR.

YER YÜZÜNÜN HARİTADA GÖRÜNÜMÜ VE ÖNEMİ

HARİTADA, YERYÜZÜNÜ VE YERYÜZÜ ÜZERİNDEKİ TÜM TABİ VE SUNİ TESİSLERİ; BİZ DÜZ DETAYLAR VE ARAZİ ARIZALARI OLARAK ŞEKİLLENDİRİLMİŞ ÇİZİM VE SEMBOLLERLE GÖRÜRÜZ.
DÜZ DETAYLAR HARİTADAKİ MÜNHANİ DIŞINDA KALAN TÜM ÇİZİMLER DÜZ DETAYLARI TEŞKİL EDER. DÜZ DETAYLARDA, HARİTA ÜZERİNE, ÖZEL İŞARETLERİNE GÖRE VE ÖLÇEK FAKTÖRÜNE UYUM ARANMAKSIZIN RESMEDİLİR. ARAZİDE BULUNAN BÜTÜN DETAYLARIN HARİTA ÜZERİNDE GÖSTERİLMESİ İÇİN, KABUL EDİLMİŞ ŞEKİLLERE ; ÖZEL İŞARET DENİR. ÖZEL İŞARETLERLE GÖSTERİLEN DÜZ DETAYLAR BEŞ GRUPTA TOPLANIR. BUNLAR;

1. HER CİNS YOLLAR VE DEMİRYOLLARI VE BUNLARA AİT KÖPRÜ, YARMA V.S.. TESİSLERİ.
2. TÜM İNSAN YAPISI MUHABERE VE ELEKTRİK TESİSLERİ (TELEFON, TELGRAF, ENERJİ HATLARI).
3. MESKUN YERLER (BİNALAR).
4. TÜM SU İLE İLGİLİ ARAZİ ARIZALARI (AKARSU V.S.), SUNİ TESİSLER (HAVUZ, SU DEPOSU).
5. BİTKİ TÜRLERİ.

ARAZİ ARIZALARI

ARAZİ ARIZALARI TABİATTA ÜÇ DURUMDA GÖRÜLÜRLER. BU ÜÇ GRUPTA TOPLANAN ARAZİ ARIZALARI DÜNYANIN OLUŞUMU ESNASINDA MEYDANA GELMİŞ VE ZAMANLA DEĞİŞEREK BU GÜNKÜ GÖRÜNTÜLERİNİ KAZANMIŞLARDIR. BUNLAR; ÇUKURLUKLAR, DÜZLÜKLER VE KABARINTILAR (YÜKSEKLİKLER) DIR.


ÇUKURLUKLAR

AKARSU VE DURGUN SULARIN TOPLANMASINA ELVERİŞLİ YER ŞEKİLLERİ OLUP, DURUM VE BÜYÜKLÜKLERİNE GÖRE İSİM ALIRLAR.

1. ÇATAK ( DERECİK)
2. DERE
3. ÇAY
4. NEHİR (IRMAK)
5. TALVEG HATTI
6. ANA SU TOPLAMA ÇİZGİSİ
7. KOKURDAN
8. GÖL
9. VADİ
10. HAVZA

DÜZLÜKLER

OVA VE YAYLALARDAN İBARETTİR.

KABARINTILAR (YÜKSEKLİKLER)

ÇEVRELERİNE GÖRE YÜKSEKLİK GÖSTEREN ARAZİ KABARINTILARI OLUP, ŞEKİL VE BÜYÜKLÜKLERİNE GÖRE İSİM ALIRLAR. BUNLAR;

1. HÖYÜK
2. TEPE
3. DAĞ
4. SIRT
5. SAĞRI
6. SU BÖLÜMÜ HATTI (HATTI TAKSİM)
7. ANA SU BÖLÜMÜ HATTI (HATTI BALA)
8. BOYUN
9. YAMAÇ

ARAZİ ŞEKİLLERİNİN HARİTADA GÖSTERİMİ:

ARAZİNİN TOPOĞRAFİK YAPISI AŞAĞIDA BELİRTİLEN USULLERİN HER BİRİYLE BAĞIMSIZ VEYA BİRLEŞİK GÖSTERİMLE BELİRTİLEBİLİR. BUNLAR;

A. YALAMA USULÜ GÖSTERİM.
B. TARAMA USULÜ GÖSTERİM.
C. RENKLERLE GÖSTERİM.
Ç. MÜNHANİ (EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİ) USULÜ GÖSTERİM.

GÜNÜMÜZDE ARTIK DİĞER TEKNİKLER GEÇERLİLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLUP,BUGÜN UYGULANAN EN KOLAY VE HASSAS USUL MÜNHANİLERLE ARAZİYİ TEMSİL TEKNİĞİDİR.

MÜNHANİNİN TANIMI

DENİZ ORTALAMA SEVİYESİNDEN BAŞLAYARAK ARAZİ ARIZALARINDA, EŞİT YÜKSEKLİKTE GEÇTİĞİ TASARLANAN YATAY DÜZLEMLERİN, ARAZİ YÜZÜYLE YAPTIĞI ARA KESİTLERİNİN YATAY DÜZLEM ÜZERİNE İZDÜŞÜMÜDÜR.

MÜNHANİLERİN ÖZELLİKLERİ


1. BİR MÜNHANİ ÜZERİNDEKİ TÜM NOKTALAR DENİZ SEVİYESİNDEN AYNI YÜKSEKLİKTEDİR
2. HER MÜNHANİ KENDİ ÜZERİNE KAPANIR.
3. KAPANAN BİR MÜNHANİ TEPE ( ) VEYA ÇUKURU ( - ) GÖSTERİR.
4. MÜNHANİLER ÇATALLAŞMAZ VE BİRBİRİNİ KESMEZLER.
5. MÜNHANİLER DİK BİR TEPEYİ GÖSTERDİKLERİ ZAMAN BİRBİRLERİNE YAKIN OLURLAR.
6. DÜZGÜN EĞİMLİ ARAZİDE MÜNHANİ ARALIKLARI EŞİT OLUR.
7. ÜSTÜ YASSI VE DÜZ TEPELERDE MÜNHANİLER TEPEYE DOĞRU VE ETEKLERDE ORTAYA NAZARAN DAHA SEYREK OLUR.
8. MÜNHANİLER DERE VE AKARSULARDAN V ŞEKLİNDE, SIRT VEYA SAĞRILARDAN U ŞEKLİNDE DÖNERLER. V NİN AÇIK AĞZI DERENİN AKIŞ İSTİKAMETİNİ, U NUN AÇIK AĞZI SIRT VEYA SAĞRININ YÜKSELDİĞİ TARAFI GÖSTERİR.























MÜNHANİ ÇEŞİTLERİ

1) İNCE MÜNHANİ (ARA MÜNHANİ): TOPOGRAFİK HARİTALARDA 0.1 MM. KALINLIĞINDADIR.

2) KALIN MÜNHANİ (ANA MÜNHANİ): TOPOGRAFİK HARİTALARDA 0.2 MM. KALINLIĞINDADIR.

3) YARDIMCI MÜNHANİ: KESİK ÇİZGİ ŞEKLİNDE ÇİZİLİR, TOPOGRAFİK HARİTALARDA 0.1 MM. KALINLIĞINDADIR. ŞU MAKSATLAR İÇİN KULLANILIR;

A) İKİ İNCE MÜNHANİ ARASINDAKİ RAKIM FARKI ORTALAMASINDAN DAHA YÜKSEK VEYA ALÇAK OLAN YERLERİ GÖSTERMEK İÇİN,
B) MUNTAZAM MEYİLLİ YÜKSELEN SIRTLARDA ANİ MEYİL DEĞİŞİKLİĞİNİ GÖSTER-MEK İÇİN,
C) BOYUN ŞEKLİNİN BELİRLENMESİ İÇİN,
D) OVA VE DÜZLÜKLERDE SEYREK GEÇEN MÜNHANİLER ARASINDAKİ YÜKSEKLİK FARKINI GÖSTERMEK VE ARAZİ YAPISINI DAHA DETAYLI BELİRLEYEBİLMEK İÇİN.

HARİTALARDA KULLANILAN MÜNHANİ ARALIKLARI

HARİTANIN SAĞLADIĞI İMKANLAR

1) HARİTA İŞARETLERİ, GRİD VE ÖLÇEK; BİZE ARAZİDEKİ NOKTALARI TANIMA, HARİTAYA İŞARETLEME, VE NOKTALAR ARASINDAKİ UZAKLIĞI ÖLÇME, BU UZAKLIĞIN NE KADAR ZAMANDA ALINABİLECEĞİNİ HESAPLAMA İMKANI SAĞLAR.

2) HARİTAYI KULLANAN KİMSENİN, TÜRLÜ YER ŞEKİLLERİ VE YERYÜZÜNÜN ARIZALARI İLE, BUNLARIN ARASINDAKİ YÜKSEKLİK FARKLARINI DEĞERLENDİREBİLME YETENEĞİNE SAHİP OLMASI LAZIMDIR. BUNLAR;

a) YER ŞEKLİ : YERYÜZÜNDEKİ KABARINTI, DÜZLÜK VEYA ÇUKURLUKLARIN, HARİTA ÜZERİNDE YÜKSEKLİK VE BİÇİMLERİNE GÖRE BELİRTİLMESİDİR.

b) YÜKSEKLİK: YERYÜZÜNDE BİR CİSMİN BAŞLANGIÇ DÜZLEMİNDEN OLAN DÜŞEY UZAKLIĞIDIR. BAŞLANGIÇ DÜZLEMİ; YERYÜZÜNDE DÜŞEY DOĞRULTUDA YAPILAN ÖLÇÜMLER İÇİN BAŞLANGIÇ KABUL EDİLEN YÜZEY OLUP, GENELLİKLE DENİZ SEVİYESİDİR.

3) YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ VE YÜKSEKLİKLER, HAREKETLERİ ETKİLER. HARİTAYI İYİ OKUYAN BİR KİMSE BU DURUMU BİLEREK OLUMLU VE OLUMSUZ TESİRLERİ DEĞERLENDİ-RİP EN UYGUN GÜZERGAHI BELİRLEYEREK OLUMSUZLUKLARI KENDİ LEHİNE ÇEVİREBİL-MELİDİR.


EĞİM


YÜKSEKLİKLERİ FARKLI İKİ NOKTA ARASINDAKİ DOĞRUNUN UFUK DÜZLEMİ (YATAY DÜZLEM ) İLE MEYDANA GETİRDİĞİ AÇIYA O DOĞRUNUN EĞİMİ DENİR.

İKİ NOKTA ARASINDAKİ EĞİMİN HESAPLANMASI




EĞİMLER GENELLİKLE DİK,ORTA VEYA YATIK EĞİMLER OLARAK SINIFLANDIRILIRLAR.



YÖNLER (İSTİKAMET)


HARİTA VEYA ARAZİ ÜZERİNDE DÜŞÜNÜLEN VEYA GÖRÜLEN DÜZ BİR HATTA YÖN (İSTİKAMET) DENİR. GÜNLÜK YAŞANTIDA YÖNLERİ SAĞ,SOL,İLERİ,GERİ,DOĞRU GİBİ İFADELERLE BELİRTİRSEKTE, BU DURUM, DURUŞ POZİSYONLARINA GÖRE DEĞİŞECEĞİNDEN, SİLAHLI KUVVETLERDE ANA YÖNLER; DOĞU, BATI, KUZEY, GÜNEY, TALİ YÖNLER; KUZEYDOĞU, KUZEYBATI, GÜNEYDOĞU, GÜNEYBATI ŞEKLİNDE İFADE EDİLİR.

YÖN YERİNE DE İSTİKAMET İFADESİ KULLANILIR. ANA VE TALİ İSTİKAMETLERLE BİRLİKTE DİĞER İSTİKAMETLERİ BELİRTEBİLMEK İÇİN BİR MÜRACAAT HATTINA İHTİYAÇ VARDIR. ASKERİ MAKSATLI VE HARİTACILIKTA MÜRACAAT HATTI OLARAK KUZEY İSTİKAMETİ BAŞLANGIÇ ( 0 ) ALINIR .

TEMEL KUZEY İSTİKAMETLERİ


A) COĞRAFİ (GERÇEK) KUZEY : KUZEY KUTBU İSTİKAMETİ OLUP, HARİTALARDAKİ MERİDYENLERİN GÖSTERDİĞİ İSTİKAMETTİR. BİR YILDIZLA GÖSTERİLİR .

B) MANYETİK (İBRE) KUZEY : PUSULA İBRESİNİN GÖSTERDİĞİ KUZEY OLUP, MANYETİK KUTUPLAR İSTİKAMETİNDEDİR.YARIM OKLA GÖSTERİLİR.

C) GRİD KUZEYİ : HARİTADA DİKEY GRİD ÇİZGİLERİNİN GÖSTERDİĞİ İSTİKAMETTİR. (GK) HARFLERİYLE GÖSTERİLİR.

İSTİKAMET AÇISI

KUZEYDEN İTİBAREN SAAT YELKOVANI İSTİKAMETİNDE ÖLÇÜLEN AÇIDIR. AKSİ TARAFA ÖLÇÜLEN AÇIYA GERİ İSTİKAMET AÇISI DENİR. BAŞLANGIÇ KUZEYİNE GÖRE İSİM ALIR (COĞRAFİ, MANYETİK, GRİD İSTİKAMET AÇISI GİBİ ).

SAPMA AÇISI

COĞRAFİ KUZEY, MANYETİK KUZEY VE GRİD KUZEYLERİ ARASINDAKİ AÇISAL AÇIKLIKTIR.

ŞEFFAF MİNKALE

AÇI ÖLÇMEYE YARAYAN DERECE VEYA MİLYEM TAKSİMATLI BİR CETVELDİR.

P U S U L A

ARAZİDE YÖN TAYİNİ VE AÇI ÖLÇMEYE YARAYAN MANYETİK İBRELİ DÖNER KADRANLI, DERECE VEYA MİLYEM TAKSİMATLI BİR ALETTİR.

PUSULA KULLANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

1. DAİMA YATAY TUTULMALI,
2. SARSINTISIZ ÖLÇÜM YAPILMALI,
3. MANYETİK ÖZELLİĞİ OLAN CİSİMLERDEN ;
YÜKSEK GERİLİM HATLARINDAN 60 M ,
DEMİRYOLLARINDAN 50 M ,
ARAÇLARDAN 20 M ,
TELEFON HATLARINDAN 10 M ,
MADENİ EŞYALARDAN 1 M. UZAK TUTULMALIDIR.

PUSULASIZ ARAZİDE BASİT USULDE YÖN TAYİN

A) GÖLGE USULÜ YÖN TAYİNİ :
120 CM. UZUNLUĞUNDA BİR ÇUBUK YERE DİK SAPLANIR,
GÖLGE UCU İŞARETLENİR,
10 DAKİKA SONRA TEKRAR GÖLGE UCU İŞARETLENİR,
İKİ GÖLGE UCUNDAN GEÇEN HAT DOĞU-BATI İSTİKAMETİNİ GÖSTERİR.






B) GECELEYİN YÖN TAYİNİ: KUTUP YILDIZI DAİMA GERÇEK KUZEYİ GÖSTERİR.




HARİTANIN PUSULA İLE YÖNÜNE KONMASI

HARİTA ÜZERİNDEKİ İBRE SAPMA AÇISI DİYAGRAMI KULLANILARAK O YILA AİT İBRE SAPMA AÇISI HESAPLANIR, KİTABE ÜZERİNDEKİ CETVELE İŞARETLENİP P NOKTASIYLA BİRLEŞTİRİLİR BU ÇİZGİ PUSULA İBRESİNE PARALEL KILININCA HARİTA YÖNÜNE KONMUŞ OLUR.




HARİTANIN PUSULASIZ YÖNÜNE KONMASI

1. ARAZİ ETÜDÜYLE HARİTAYI YÖNÜNE KOYMAK:
HARİTA VE ARAZİDE BULUNAN BELİRGİN YOL,DEMİR YOLU,ÇİT,ENERJİ NAKİL HATTI GİBİ DÜZ VEYA SIRT HATTI, IRMAK, DERE GİBİ UZAYIP GİDEN ARAZİ ARIZALARINA HARİTADAKİ ŞEKİLLERİ PARALEL KILINIRSA HARİTA YÖNÜNE KONMUŞ OLUR.

2. BULUNULAN NOKTA HARİTADA BİLİNİYORSA:
HARİTADA VE ARAZİDE BULUNAN İKİ VEYA DAHA FAZLA NOKTA SEÇİLİR,BULUNDUĞUMUZ YERLE SEÇİLEN NOKTALAR BİRLEŞTİRİLİR,ÇİZİLEN BU DOĞRULAR SEÇİLEN NOKTALARA DOĞRU ÇEVRİLİR ,DOĞRULAR SEÇİLEN NOKTALARI GÖSTERDİĞİNDE HARİTA YÖNÜNE KONMUŞ OLUR.  

3. BULUNULAN NOKTA HARİTADA BİLİNMİYORSA:
HARİTADA VE ARAZİDE BULUNAN BELİRGİN İKİ NOKTA SEÇİLİR,BU İKİ NOKTA HARİTADA BİR ÇİZGİ İLE BİRLEŞTİRİLİR, ARAZİDE NOKTALARDAN BİRİNE GİDİLİR,ÇİZİLEN DOĞRUYLA DİĞER NOKTAYA NİŞAN ALINDIĞINDA HARİTA YÖNÜNE KONMUŞ OLUR.

KESTİRME USULLERİ ( HARİTADA NOKTA TESBİTİ )

1) İLERDEN KESTİRME:

HARİTADA YERİ BİLİNMEYEN HERHANGİ BİR NOKTANIN HARİTADA YERLERİ BİLİNEN EN AZ İKİ, TERCİHEN ÜÇ NOKTANIN YARDIMI İLE HARİTADAKİ YERİNİ BULMAYA İLERİDEN KESTİRME DENİR.

A) PUSULA MEVCUTSA; BİLİNEN İKİ VEYA ÜÇ NOKTADAN, BİLİNMEYEN NOKTANIN İSTİKAMET AÇISI ÖLÇÜLÜR, GRİD İSTİKAMET AÇISINA ÇEVRİLEREK HARİTAYA ÇİZİLİR,BİLİNEN BU NOKTALARDAN ÇİZİLEN DOĞRULARIN KESİŞTİĞİ YER HARİTADA BİLİNMEYEN NOKTANIN YERİDİR.

B) PUSULA MEVCUT DEĞİLSE; BİLİNEN NOKTALARDA HARİTA, ARAZİ ETÜDÜ YAPILARAK YÖNÜNE KONUR VE BİR CETVELLE BİLİNMEYEN NOKTAYA NİŞAN ALINARAK ÇİZGİ ÇİZİLİR, ÇİZGİLERİN KESİŞTİĞİ YER HARİTADA BİLİNMEYEN NOKTANIN YERİDİR.

2) GERİDEN KESTİRME:

HARİTADA BULUNDUĞUMUZ YERİ BİLMİYORSAK VE ARAZİDE GÖRÜNEN, HARİTADA YERİNİ BİLDİĞİMİZ EN AZ İKİ, TERCİHEN ÜÇ NOKTANIN YARDIMI İLE HARİTADAKİ YERİNİ BULMAYA GERİDEN KESTİRME DENİR.

A) PUSULA MEVCUTSA; BİLİNEN İKİ VEYA ÜÇ NOKTAYA BULUNDUĞUMUZ YERDEN İSTİKAMET AÇISI ÖLÇÜLÜR,GRİD İSTİKAMET AÇISINA ÇEVRİLEREK GERİ İSTİKAMET AÇISI BULUNUR VE HARİTAYA ÇİZİLİR,BİLİNEN BU NOKTALARDAN ÇİZİLEN DOĞRULARIN KESİŞTİĞİ YER BULUNDUĞUMUZ YERDİR.

B) PUSULA MEVCUT DEĞİLSE; BULUNDUĞUMUZ YERDE HARİTA, ARAZİ ETÜDÜ YAPILARAK YÖNÜNE KONUR VE BİR CETVELLE BİLİNEN NOKTALARA NİŞAN ALINARAK ÇİZGİLER ÇİZİLİR, ÇİZGİLERİN KESİŞTİĞİ YER BULUNDUĞUMUZ YERDİR.

KOŞARAK HEDEF BULMA EĞİTİMİ İLE İLGİLİ TERİMLER

1.KOŞARAK HEDEF BULMA HARİTASI:

KOŞARAK HEDEF BULMA EĞİTİMİ, ÇALIŞMASI VE YARIŞMASI YAPMAK MAKSADIYLA YAPILMIŞ ULUSLARARASI ORİENTEERİNG FEDERASYONUNUN BELİRLEDİĞİ SİMGELER İÇEREN 1/10.000 VEYA 1/15.000 ÖLÇEKLİ HARİTALARDIR. TEDARİK EDİLEMEDİĞİ TAKTİRDE 1/25.000 ÖLÇEKLİ ASKERİ HARİTALAR KULLANILIR.

ORYANTİRİNG HARİTASI

ASKERİ HARİTA




2.PUSULA:

KOŞARAK HEDEF BULMA EĞİTİMİ, ÇALIŞMASI VE YARIŞMASINDA KULLANILMAK MAKSADIYLA ÜRETİLMİŞ ÖZEL PLASTİK PUSULALARDIR . TEDARİK EDİLEMEDİĞİ TAKTİRDE ASKERİ PUSULALAR KULLANILIR.





3.BAŞLANGIÇ NOKTASI:

ARAZİDE İŞARETLENMİŞ VE HARİTADA ŞEKLİNDE ÇİZİLMİŞ PARKURA BAŞLAMA NOKTASIDIR.


4.YARDIMCI KONTROL (SALDIRI) NOKTASI:

BAŞLANGIÇ VEYA HERHANGİ BİR KONTROL NOKTASINDAN BİR DİĞER KONTROL NOKTASINA VEYA VARIŞA GİDERKEN GÜZERGAH ÜZERİNDE SEÇİLEN, ARAZİDE VE HARİTADA BELİRGİN NOKTALARDIR


5.KONTROL NOKTASI:

ARAZİDE İŞARETLENMİŞ VE HARİTADA ŞEKLİNDE ÇİZİLMİŞ PARKUR DA UĞRAMA ZORUNLULUĞU OLAN NOKTALARDIR.


6.VARIŞ ( BİTİRİŞ ) NOKTASI:
ARAZİDE İŞARETLENMİŞ VE HARİTADA ŞEKLİNDE ÇİZİLMİŞ PARKURUN BİTİŞ NOKTASIDIR.


7.KOŞARAK HEDEF BULMA PARKURU:

BAŞLANGIÇ NOKTASI, KONTROL NOKTALARI VE VARIŞ NOKTASININ UĞRAMA SIRASINA GÖRE DÜZ ÇİZGİLERLE BİRLEŞTİRİLMESİYLE MEYDANA GELEN GÜZERGAHTIR






8.KOŞARAK HEDEF BULMA KOŞU GÜZERGAHI:

HER YARIŞMACININ BİLGİ VE BECERİSİNE GÖRE KOŞARAK HEDEF BULMA PARKURUNDA TAKİP ETMEK İÇİN KENDİSİNE BELİRLEDİĞİ YOLDUR.

9.BİLGİ KARTI:

BAŞLANGIÇ NOKTASI, KONTROL NOKTALARI VE VARIŞ NOKTASININ, HARİTADA İŞARETLİ OLDUĞU VE ARAZİDE BULUNDUĞU YERİ TEFERRUATLI OLARAK AÇIKLAYAN BİR KARTTIR.

a. MÜSABIKLARA, YARIŞMA SÜRESİNCE GEREKLİ YARDIMCI BİLGİLERİ SAĞLAYAN KARTTIR.
b. KISA AZ VE ÖZ BİLGİLERİ İHTİVA EDER.
c. BU KART BAŞLANGIÇ NOKTASINDA HARİTA İLE BİRLİKTE PERSONELE VERİLİR.
ç. BU KART YARIŞMA ALANI İLE İLGİLİ BİLGİLERİ KAPSAR.
d. ULUSLAR ARASI VE SİLAHLI KUVVETLER YARIŞMALARINDA ULUSLAR ARASI FEDERASYONUN BELİRLEDİĞİ SEMOLLERLE BELİRTİLEN BİLGİ KARTI KULLANILIR

10. KONTROL İŞARETİ (FENER):

BAŞLANGIÇ NOKTASI, KONTROL NOKTALARI VE VARIŞ NOKTASININ, HARİTADA İŞARETLİ OLDUĞU VE ARAZİDE BULUNDUĞU YERİ BELİRTMEK ÜZERE ARAZİYE DİKİLEN İŞARETLERDİR.




11. KONTROL KARTI VEYA ELEKTRONİK KART:

YARIŞMACILARIN KONTROL NOKTALARINA VE VARIŞA UĞRADIĞINI BELİRLEMEK ÜZERE YANINDA TAŞIDIĞI VE HER KONTROL NOKTASINDA VE VARIŞTA İŞARETLEMEK ZORUNDA OLDUĞU KARTTIR.





12. ISTAMPA – MÜHÜR VEYA ELEKTRONİK KONTROL KARTI:

KONTROL KARTINI İŞARETLEMEYE YARAYAN MÜREKKEPLİ VEYA ELEKTRONİK MALZEMEDİR.




ELEKTRONİK KART ( EMİT )





ELEKTRONİK KONTROL SİSTEMİ




MİNİ PRİNTIR




13. HAKEM KONTROL KARTI:

KONTROL HAKEMLERİNİN, YARIŞMACILARIN KONTROL NOKTALARINA UĞRADIĞI ZAMANI VE GÖĞÜS NUMARALARINI İŞLEDİKLERİ BİR ÇİZELGEDİR.




14. TANITMA KARTI:




EĞİTİM İÇİN GEREKLİ MALZEME

1. HARİTA VE PLASTİK BİR MUHAFAZA
2. YARDIMCI BİLGİ KARTI
3. KONTROL KARTI VEYA ELEKTRONİK KART.
4. PUSULA ( ASKERİ MAKSATLI VEYA ÖZEL PUSULA)
5. KONTROL NOKTALARINA KONAN FENER VE DİKMELERİ
6. KONTROL MÜHÜRLERİ VE MÜREKKEPLİ ISTAMPA VEYA ELEKTRONİK KONTROL KARTI.
7. HAKEM KONTROL KARTI.
8. SAAT VE KRONOMETRE.
9. GÖĞÜS NUMARALARI.
10. DOKTOR, AMBULANS VE İLK YARDIM ÇANTASI.

EĞİTİM İÇİN ARAZİ SEÇİMİ

KOŞARAK HEDEF BULMA SPORUNUN TEMEL İLKESİ; ÖNCELİKLE HARİTA OKUMA VE PUSULA KULLANMAYI ÖĞRENMEK VE BU BİLGİLERİ ARAZİDE UYGULAYARAK PRATİK BİR HALE GETİRMEKTİR. BU NEDENLE YAPILACAK İLK İŞ, MÜMKÜN OLDUĞU KADAR HARİTA OKUMAYI SAĞLAYACAK, BELİRGİN ARAZİ ÖZELLİKLERİNE HAİZ BİR BÖLGE SEÇMEK VE BU BÖLGENİN HARİTASINI TEMİN ETMEKTİR.


PARKURUN HAZIRLANMASI

A. SEÇİLEN ARAZİ ÜZERİNDE KONTROL NOKTALARI TESPİT EDİLİR

B. ARAZİ ÜZERİNDE TESPİT EDİLEN KONTROL NOKTALARININ HARİTA ÜZERİNDE DE BULUNMASINA ÖZEN GÖSTERİLİR. BAŞLANGIÇTA ÇEŞME-TEPE ÜSTÜ-KÖPRÜ-CAMİ- YOL KAVŞAĞI-SU DEPOSU-PATİKA YOL-ARAÇ YOLU-TAŞ OCAĞI-GÖL KENARI GİBİ BELİRGİN VE KOLAY BULUNACAK YERLER SEÇİLİR.

C. HARİTA ÜZERİNDE TESPİT EDİLEN KONTROL NOKTALARINA BİR NUMARADAN BAŞLAMAK ÜZERE SIRA İLE BİRER NUMARA VERİLİR VE BU NOKTALARIN ARAZİDEKİ YERİNE UYGUN ÖLÇÜDE, KIRMIZI-BEYAZ RENKTE ÜÇGEN PRİZMA ŞEKLİNDEKİ “FENER” DİYE ADLANDIRILAN TEÇHİZAT ASILIR. AYRICA BU FENERE ELEKTRONİK KONTROL SİSTEMİ VEYA MÜHÜR BAĞLANIR. MÜREKKEPLİ ISTAMPA VE BAŞINA KONTROL GÖREVİNİ YAPABİLECEK PERSONEL KONUR.

D. FENERLERİN 25 M. MESAFEDEN GÖRÜLEBİLECEK ŞEKİLDE VE 80 CM. YÜKSEK-LİKTE OLMASINA DİKKAT EDİLMELİDİR.

E. ARAZİ ÜZERİNDE TESPİT EDİLEN VE YERLERİ BELİRTİLEN KONTROL NOKTALARI HARİTA ÜZERİNDE DE İŞARETLENİR VE BU NOKTALAR MERKEZDE KALMAK ÜZERE ÇAPI 0,5 CM. OLAN BİR DAİRE İLE HARİTA ÜZERİNE ÇİZİLİR.

F. HARİTA ÜZERİNDE YARIŞMAYA VEYA ÇALIŞMAYA BAŞLAMA NOKTASI KENARI 0,7 CM. OLAN EŞ KENAR ÜÇGEN VE BİTİRİŞ NOKTASI İSE DIŞTAKİNİN ÇAPI 0,7 CM. OLAN İÇ İÇE İKİ DAİRE İLE BELİRTİLİR.

G. GERÇEK KUZEY YÖNÜ MEVCUT KENAR BİLGİLERİNDEN HESAPLANARAK HARİTA ÜZERİNE ÇİZİLİR VE ORGANİZASYONUN GEREKTİRDİĞİ DİĞER İŞARETLER KONUR.

H. EĞİTİCİ YUKARIDA AÇIKLANAN GEREKLİ HAZIRLIKLARI YAPTIKTAN SONRA, PERSONELİ TEK TEK VEYA GRUPLAR HALİNDE HAZIRLADIĞI PARKURDA ÇALIŞTIRIR.

GÜZERGAH SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

ÇOK DEFA EN KISA YOL HARİTADA OKUNMASI EN ZOR GÜZERGAH OLABİLİR.
EN ZUN YOL İSE EN KOLAY GÜZERGAH OLABİLİR. İŞTE AMACA UYGUN BİR GÜZERGAHI SEÇMEK,
UZUN BİR ÇALIŞMADAN SONRA ELDE EDİLEN TECRÜBE İLE KAZANILIR. GÜZERGAH SEÇİMİ İÇİN AŞAĞIDAKİ BİLGİLERİN İYİ BİLİNMESİ VE UYGULANMASININ SAĞLANMASI ÇOK ÖNEMLİDİR.

1.YÜKSEKLİK TIRMANMA YERİNE ETRAFINDAN DOLAŞMAK:

İYİ BİR GÜZERGAH TESPİTÇİSİ, DİK MEYİLLİ BİR TEPENİN SU BÖLÜMÜ HATTINDA
BİRER KONTROL NOKTASI TESPİT EDER. BU DURUMDA ŞEKİL’DE GÖRÜLDÜĞÜ GİBİ (A)
NOKTASINDAN (B) NOKTASINA GİTMEK İÇİN İKİ YOL VARDIR



A. BİRİNCİ YOL : OLDUKÇA BÜYÜK BİR ENERJİ HARCAMAK SURETİYLE (A)NOKTASINDAN TEPEYE TIRMANMAK VE ORADAN (B) KONTROL NOKTASINA ULAŞMAK MÜMKÜNDÜR.
ANCAK DÜZ BİR ARAZİDE YAPILAN KOŞU İLE DİK BİR ARAZİDE YAPILAN KOŞU ARASINDA ENERJİ TÜKETİMİ VE ZAMAN YÖNÜNDEN FARK VARDIR. 1/25.000 ÖLÇEKLİ HARİTADA HER MÜNHANİ ARASI 10 M.DİR. MÜNHANİ YÜKSEKLİKLERİNİ TIRMANARAK YAPILAN BİR KOŞU,DÜZ ARAZİDE YAPILAN BİR KOŞUYA DÖNÜŞTÜRÜLDÜĞÜNDE; 100 M.LİK BİR MESAFEYE TEKABÜL EDER.
BUNUN İÇİN PRATİK FORMÜL;
10 M. YÜKSEKLİK = DÜZ ARAZİDE 100 M.LİK MESAFEYE EŞİTTİR.
GÖRÜLÜYOR Kİ; İLK BAKIŞTA YAKIN GİBİ GÖRÜNEN BU YOL, ZAMAN BAKIMINDAN DEZAVANTAJLIDIR.



B. İKİNCİ YOL : BU YOLUN KOŞU MESAFESİ DAHA UZUN OLMAKLA BERABER, YÜKSEKLİK TIRMANILMADIĞINDAN VE MÜNHANİ BOYUNCA KOŞULDUĞU İÇİN DAHA AZ ENERJİ SARF EDİLİR VE ZAMAN BAKIMINDAN DA TIRMANILAN YOLDAN KISADIR.
BÖYLE OLUNCA, BU İKİ DURUM KARŞISINDA ; YARIŞMACI HEDEFİNE DAHA ÇABUK VE YORULMADAN ULAŞMAK İÇİN İKİNCİ YOLU TERCİH ETMELİDİR.



2. KISA VE ZOR YOL YERİNE, UZUN VE KOLAY YOLU TERCİH ET:

ŞEKİL’DE DE GÖRÜLDÜĞÜ GİBİ (A) KONTROL NOKTASINDAN (B) KONTROL
NOKTASINA GİTMEK İÇİN ÜÇ YOL VARDIR.



1 VE 2 NUMARALI YOLLAR : KISA OLMALARINA RAĞMEN SIK AĞAÇ VEYA ÇALILIKLAR ARASINDAN GEÇMEKTEDİR. YARIŞMACI , GEREK AĞAÇLIK VE GEREKSE ÇALILIKLARIN İÇİNDEN GEÇERKEN YÖN TAYİNİNDE VE İLERLEMEKTE GÜÇLÜK ÇEKECEĞİNDEN YOLU ZAMAN BAKIMINDAN UZATACAKTIR.

ÜÇ NUMARALI YOL : UZAK OLMASINA RAĞMEN BELİRGİN VE KOLAY BİR YOLDUR. (A) KONTROL NOKTASINDAN (B) KONTROL NOKTASINA DAHA AZ ZAMANDA GİDİLİR. ÇÜNKÜ, YOL ÜZERİNDE HİÇBİR ENGEL YOKTUR. BÖYLE BİR DURUMDA EN KISA YOL, EN BELİRGİN VE BİLİNEN YOLDUR. EĞER BURADA YARIŞMACI TECRÜBELİ İSE ÜÇÜNCÜ YOLU SEÇECEKTİR.

YAPILAN DENEMELERDE ; İYİ BİR ORİENTEERİNG YARIŞMACISININ ÇEŞİTLİ ARAZİDE 400 M.LİK MESAFEYİ AŞAĞIDAKİ ZAMANLARDA KOŞTUĞU SAPTANMIŞTIR.

A . PATİKA YOLDA 2 DAKİKA
B . ÇALILIK ARAZİDE 4 DAKİKA
C . SEYREK ORMANDA 6 DAKİKA
D . SIK ORMANDA 10 DAKİKA


3. SALDIRI NOKTALARI ( YARDIMCI KONTROL NOKTASI ) SEÇ :

KONTROL NOKTALARININ TESPİTİ HER ZAMAN KOLAY OLMAYABİLİR. KONTROL NOKTALARINI (HEDEFLERİ) BULMADA KOLAYLIK SAĞLAMASI İÇİN, KONTROL NOKTA-LARINA YAKIN YERLERDE VE BELİRGİN BİR ŞEKİLDE GÖRÜLEBİLEN (YOL KAVŞAĞI, TOP AĞAÇ- ÇEŞME VB.) NOKTALAR SEÇİLMELİDİR.

KONTROL NOKTALARI, BİR KORULUK İÇİNDE, KÜÇÜK BİR ALANDA VEYA ÇALILIKLARLA ÖRTÜLÜ BİR YERDE OLABİLİR. BU DURUMDA YARIŞMACININ YAPACAĞI EN İYİ İŞ HARİTA ÜZERİNDE KONTROL NOKTALARINA EN YAKIN VE ORAYA VARDIĞINDA KOLAYCA TANIYABİLECEĞİ BELİRGİN BİR YARDIMCI NOKTA SEÇMEKTİR. BUNDAN SONRA YARIŞ-MACI, SALDIRI NOKTASI ADI VERİLEN BU NOKTAYA MÜMKÜN OLAN SÜRATLE KOŞMALI VE NOKTAYI BULDUĞUNA EMİN OLDUKTAN SONRA, SALDIRI NOKTASI İLE KONTROL NOKTASI ARASINDAKİ MESAFE VE İSTİKAMETİ HARİTA ÜZERİNDE DOĞRU ÖLÇEREK DİKKATLİ VE HASSAS BİR ŞEKİLDE, KONTROL NOKTASINA BULMALIDIR. YARIŞMACI DİREKT OLARAK HEDEFİN ÜZERİNE GİTMEMELİ, HARİTASINI İNCELEME SONUCUNDA, HEDEFİ SOLUNA VEYA SAĞINA ALARAK KOŞMALIDIR.


4. ÖZEL İŞARETLERE DİKKAT ET :

YARIŞMA SIRASINDA HARİTA OKUMA VE PUSULA KULLANMA GİBİ İŞLEMLER YARIŞMACIYA ÇOK ZAMAN KAYBETTİRİR. BU ZAMAN KAYBINI ÖNLEMEK İÇİN HARİTA ÜZERİNDEKİ (ELEKTRİK DİREĞİ, YOL KAVŞAĞI, GEÇİT, ÇİT, DERE VE ÇEŞME GİBİ) İŞARETLERİ ÇOK İYİ BİLMEK LAZIMDIR. AKSİ HALDE KONTROL VEYA SALDIRI NOKTALARINI BULMAK UZUN ZAMAN ALABİLECEĞİ GİBİ, PUSULA KULLANMA VE HARİTA OKUMA YETERSİZLİĞİNDEN DOLAYI YARIŞMACILARIN ARAZİDE KAYBOLMA OLASILIĞI DA VARDIR. KOŞU ESNASINDA YARIŞMACI HİÇBİR ZAMAN HARİTA İLE İRTİBATI KESMEZ. HARİTA ÜZERİNDEKİ ÖZEL İŞARETLERİ BİLEN VE HATIRLAYAN YARIŞMACI HARİTASINA SIK SIK MÜRACAAT ETMEDEN VE ZAMAN KAYBINA UĞRAMADAN HIZLA KOŞABİLİR.

5. MESAFE TAHMİNİ YAP :

A . ORİENTEERİNG YARIŞMASININ EN ZOR KISIMLARINDAN BİRİDE MESAFE TAHMİNİDİR. KOŞACAĞI İSTİKAMETİ ÇOK İYİ BİLDİĞİ HALDE DURACAĞI YERİ BİLEMEDİĞİNDEN DOLAYI BİRÇOK ORİENTEERİNG YARIŞMACISININ KAYBOLDUĞU SIK RASTLANAN BİR OLAYDIR. MESAFE TAHMİNİNDE BAZI KURALLARA BAĞLI KALMAK DOĞRU DEĞİLDİR. BUNUN NEDENİ, HARİTADA BELİRLENMİŞ OLMASINA RAĞMEN YEREL ÖZELİKLERİN BİR KISMININ DEĞİŞMİŞ OLABİLECEĞİDİR. YALNIZ BU ÖZELLİKLER YOL VE PATİKALAR İÇİN GEÇERLİDİR.

B . MESAFE TAHMİNİNDE, GEÇERLİ İKİ METOT VARDIR. BİRİNCİSİ ADIMLARIN SAYILMASI, İKİNCİSİ DE ZAMAN TAHMİNİDİR. PEK ÇOK YARIŞMACI İKİ ADIMDA BİR SAYMAYI VEYA SAĞ AYAK YERE BASTIĞINDA SAYMANIN DAHA KOLAY OLDUĞUNU KABUL ETMİŞLERDİR.

C . HER ORİENTEERİNG YARIŞMACISI GÜNDÜZ VE GECE; YOLDA, PATİKADA, ÇALILIK, AÇIK VEYA SIK ORMANLIK ARAZİDE 100 M., 500 M. VE 1000 M.LİK MESAFELERİ KAÇ ADIMDA VEYA NE KADAR ZAMANDA ALDIĞINI İYİ BİLMELİDİR. ESAS OLARAK ZAMANLA HER YARIŞMACI BU ÖLÇÜLERİ KENDİ ADIM UZUNLUĞUNA VE PERFORMANSINA GÖRE TESPİT ETMELİDİR.

D. AŞAĞIDAKİ CETVEL YENİ ORİENTEERİNGE BAŞLAYANLAR İÇİN TAHMİNİ BİR REHBER NİTELİĞİNDEDİR. ÖRNEĞİN; KISA BOYLU (1.65M.), ORTA BOYLU (1.65 M.DEN UZUN 1.80 M.DEN KISA ) VE UZUN BOYLU ( 1.80 M.DEN UZUN ) YARIŞMACILARIN 100 M.LİK ÇEŞİTLİ YOLLARDA ÇİFT ADIM SAYISI GENELLİKLE ŞÖYLE HESAPLANIR.

100 m. (Çift Adım ) Kısa Boy Orta Boy Uzun Boy
Düz Yolda 42 40 37
Çalılık Arazide 45 43 40
Seyrek Ormanlıkta 50 46 43
Sık Ormanlıkta 50 50 46

E . DEMEK Kİ, ÇALILIK BİR ARAZİDE 300M. KOŞAN ORTA BOYLU BİR YARIŞMACI 3X43=129 ÇİFT ADIM SAYACAKTIR. İYİ BİR ORİENTEERİNG YARIŞMACISI METRELERLE DEĞİL ÇİFT ADIMLARLA SAYARAK ÖLÇMELİDİR. DAHA DOĞRUSU, YARIŞMACI BİR HEDEFİN 150 M. ÖTEDE OLDUĞUNU DEĞİL, 65 ÇİFT ADIM ÖTEDE OLDUĞUNU HESAPLAMALIDIR. DİĞER BİR DEYİMLE YARIŞMACININ SAĞ AYAĞI YERE 65 DEFA DEĞDİĞİNDE HEDEF TE OLMALIDIR.

PARKUR KOŞULURKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

1)Pusula yardımıyla hedef istikametine yönelme:

a) Şimdi gideceğiniz yönü belirlediniz. İstikamet okunun işaret ettiği yöne doğru arazide uygun bir hedef bulmalısınız .(Örn.: belirgin bir ağaç, kaya yada çalılık). Pusulanıza bakmadan seçtiğiniz nesneye doğru yürüyün. Tespit ettiğiniz ara hedefinize vardığınızda, gidiş yönünüzde yeni bir nesne seçin ve işlemi tekrarlayarak devam edin.

b) Bazen yürürken pusula ibresi kazara dönebilir. Zaman zaman ayarladığınız yönden sapma olup olmadığını kontrol etmeyi unutmayın.  

c) Magnetik ibrenin daima magnetik kuzeyi ve istikamet okunun gideceğiniz yönü gösterdiğini unutmayın.


HARİTA ÇİZİCİSİNİ TANIYIN

HER HARİTACININ KENDİNE HAS YORUM YAPARAK BİR ÇİZİM TARZI VARDIR. IOF HARİTA ÇİZİM STANDARTLARI İYİ BİR REHBERDİR AMA DEĞİŞİK YORUMLARA AÇIKTIR.
İYİ BİR HARİTANIN KALİTE ÖLÇÜSÜ TUTARLILIKTIR. BENZER OBJELER; NESNELER, KAYALAR VE ORMANLIK ARAZİLER AYNI PRENSİPLE GÖSTERİLSE BİLE AYNI ŞEYLERİ HER HARİTACI FARKLI YORUMLAYABİLİR VEYA FARKLI YOĞUNLUKTA GÖSTEREBİLİR.
YARIŞMACI İÇİN BU ŞU ANLAMA GELİR: HARİTADA HER ÖZELLİK GÖSTERİLMESE BİLE, YARIŞMACI GÖSTERİLMİŞ OLAN ÖZELLİKLERE GÖRE HAREKET ETMELİDİR. İLERİ SEVİYEDEKİ BİR ORYANTİRİNGÇİ SADECE IOF HARİTA ÇİZİM TEFERRUATINA AŞİNA OLMAKLA KALMAYIP, AYNI ZAMANDA DEĞİŞİK HARİTACILARIN YORUMLARINI DA TAKDİR EDEBİLMELİDİR.
BİR YARIŞMA ESNASINDA İLK BAŞLANGIÇ DAİMA RİSK DOLUDUR. ÇÜNKÜ ORYANTİ-RİNGÇİ HENÜZ HARİTAYA ADAPTE OLAMAMIŞTIR, TECRÜBE YARDIMIYLA YARIŞMANIN EN ERKEN SAFHALARINDA OTOMATİK OLARAK HARİTAYA ADAPTE OLABİLMELİDİR. BU BİR TENİS OYUNCUSUNUN OYUNUNU, OYNADIĞI ZEMİNE ( SAHAYA ) ADAPTE EDEBİL-MESİNE BENZER

HARİTAYA ADAPTE OLABİLMEK İÇİN;

A) HARİTA YÜRÜYÜŞÜ YAPARAK BİR ALAN ETRAFINDA GEZİNİN VE ÇEVRENİZDE GÖRDÜKLERİNİZLE HARİTACININ YORUMUNU KIYASLAYIN. HANGİ KAYA ÖZELLİKLERİ GÖSTERİLMİŞTİR. BEYAZ VE YEŞİL ORMANLAR ARASINDA NE GİBİ BİR FARKLILIK VARDIR? HANGİ PATİKALAR GÖSTERİLMİŞTİR? MÜNHANİLERLE ( EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİYLE ) HER KÜÇÜK DETAY GÖSTERİLMİŞ MİDİR?

B) BİR YARIŞMAYA KATILACAKSANIZ AYNI HARİTACI TARAFINDAN HAZIRLANMIŞ DİĞER HARİTALARLA DA ÇALIŞIN. MESELA KAYA ÖZELLİKLERİNİ ABARTMAK GİBİ BAZI EĞİLİMLER GÖSTERİMİŞMİ?

C) HARİTANIN YAŞINA VE ÇİZİLDİĞİ MEVSİME DİKKAT EDİN. YEŞİLLİKLER VE KÜÇÜK PATİKALAR BİRKAÇ YIL İÇİNDE ÖNEMLİ DERECEDE DEĞİŞEBİLİRLER. AYRICA YEŞİL ALANLARDA VE SULAK YERLERDE ÖNEMLİ MEVSİMSEL DEĞİŞİMLER OLABİLİR.

D) ŞAMPİYONALARIN YARIŞMA ÖNCESİNDEKİ ANTRENMAN PARKURLARI GENELLİKLE BENZER BİR ARAZİDEDİR. HARİTACININ TARZINI KAPMAK AÇISINDAN BU FIRSATTAN İSTİFADE EDİN.

E) HARİTA ÖLÇEKLERİ 1:10.000 VE 1:15.000 EN YAYGIN HARİTA ÖLÇEKLERİDİR. BİR SONRAKİ YARIŞMA İÇİN AYNI ÖLÇEKLİ HARİTALARLA ÇALIŞMALARINIZI YAPIN.



BASİT PARKUR ÇALIŞMASI




BASİT KISA PARKUR ÇALIŞMASI:

ORMANDA ORYANTİRİNG YAPMANIN YERİNİ TUTACAK HİÇ BİR ÇALIŞMA YOKTUR.
BU HARİTADA GÜZERGAH SEÇİMİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMA YAPILACAKTIR. BURADAKİ YORUM BİR ORYANTİRİNG GÜZERGAHININ NASIL TAMAMLANACAĞI İLE İLGİLİDİR. 
TÜM KONTROL NOKTALARINA SIRA İLE UĞRANACAK, GÜZERGAHINIZI SİZ SEÇECEKSİNİZ.


1 NCİ KONTROL NOKTASI : (PATİKADAKİ DÖNEMEÇ): ÜÇGEN İŞARET BAŞLANGIÇ NOKTANIZDIR. KENDİNİZİ GENİŞ BİR PATİKADA BULACAKSINIZ VE ÇATALLANANA KADAR TAKİP EDİP ÇATALDAN SAĞA DÖNECEKSİNİZ.  PATİKA HEMEN TEKRAR ÇATALLANACAK VE SAĞDA KONTROL İŞARETİNİN ASILI OLDUĞU KESKİN DÖNEMECE KADAR GİDECEKSİNİZ. KONTROL KARTINIZI ZIMBALAYACAK VE BİR SONRAKİ GÜZERGAHINIZI SEÇMEK İÇİN HARİTANIZI GÖZDEN GEÇİRECEKSİNİZ.

2 NCİ KONTROL NOKTASI : (TEPE): GÜNEYE DOĞRU PATİKAYI İZLEMEYE KARAR VERDİNİZ VE KAVŞAĞA KADAR GİTTİNİZ. SAĞA DÖNDÜNÜZ VE TEKRAR SAĞA DÖNÜŞE KADAR GİTTİNİZ VE BİR SOLA DONUŞ YAPTINIZ. PATİKANIN BİRAZ YOKUŞ AŞAĞI GİDİP SONRA TEPE YUKARI ÇIKTIĞINA DİKKAT EDİN. BU KÜÇÜK BİR TEPECİK OLMALI. SOLA BAKIN VE İKİNCİ KONTROL NOKTASINI GÖRÜN!

3 NCÜ KONTROL NOKTASI: (AKARSU BİRLEŞİMİ): EN İYİSİ PATİKAYA GERİ DONUP AKARSU BİRLEŞİMİNE KADAR TAKİP ETMEK VE SONRA DİĞER BİRLEŞİME KADAR GÜNEY-BATI YÖNÜNDE İLERLEMEK OLACAKTIR.

4 NCÜ KONTROL NOKTASI: (BÜYÜK KAYA, BATI YANİ): EĞER AKİS YÖNÜNDE DEVAM EDERSENİZ KISA BİR SÜRE SONRA BİR KAYANIN YANINDAN DAHA SONRA DA AKARSU YATAĞININ GÜNEYİNDEKİ BİR KAYAYI GEÇECEKSİNİZ. ÜÇÜNCÜ KAYA İSE AKARSUYUN İÇİNDE. BURASI BÜYÜK KAYAYA DOĞRU DÖNECEĞİNİZ YER, İSTE ORADA !!!

5 NCİ KONTROL NOKTASI (HENDEKTEKİ ÇATAL): KISA BİR MESAFE GÜNEYE GİDİN PATİKAYI GÖRÜNCE YOKUŞ YUKARI ÇIKIN. PATİKA KUZEYE DOĞRU DÖNER VE İKİ BİNA GEÇERSİNİZ. SONRA PATİKANIN KESİŞTİĞİ YERDEN SAĞA DONUN VE HENDEĞE GELİN.

6 NCI KONTROL NOKTASI: (AÇIKLIK, BATI KÖŞESİ): AÇIKLIĞA  PATİKADAN GİTMEK ÇOK UZUN, ÖYLEYSE PUSULANIZI KULLANMAYA KARAR VERME VAKTİNİZ GELMİŞTE GEÇİYOR. PUSULANIZI AÇIKLIĞIN KÖŞESİNE DOĞRU AYARLAYIN. SONRA HARİTA ÜZERİNDE ÇALISIN, BİRAZ KUZEYE DOĞRU YOLDAN AYRILIN. GERÇEKTEN DE PUSULANIZIN GÖSTERDİĞİ YÖNDEN BİRAZ GÜNEYE GİTMEYE KARAR VERİRSENİZ SİZİ DURDURACAK HİÇ BİR ŞEY OLMADAN HEDEFE VARDIĞINIZI GÖRÜRSÜNÜZ. BU KADAR KOLAY. GENİŞ PATİKA ÇOK UZAĞA GİTMENİZİ ENGELLEYECEKTİR. PUSULANIZI TAKİP EDİN VE ORMANIN İÇİNE GİRİN; GÖLETİ, KAYA KÜMESİNİ VE SU KAYNAĞINI GEÇİN. HARİTADAN DOĞRU YOLDA OLDUĞUNUZU KISACA KONTROL EDİN. KISA BİR SURE SONRA ORMANDA PARLAK BİR ALAN GÖRECEKSİNİZ. BU ARADIĞINIZ AÇIKLIK OLMALI. İŞTE BU KADAR KOLAY.

7 NCİ KONTROL NOKTASI: (TEPECİK): AÇIKLIĞI GEÇEREK DOĞU YÖNÜNE PATİKAYA KADAR GİDİN VE KUZEYDOĞUYA DOĞRU KÜÇÜK PATİKAYA KADAR GİDİN VE BURADAN SAĞA DONUN. KÜÇÜK PATİKA AKARSUYA KADAR KILAVUZLUK EDECEK, AKARSU ÇATALLANMASINA KADAR AKIS YÖNÜNDE DEVAM EDİN VE KAVŞAKTA DİĞER AKARSUYU AKIŞ YÖNÜ TERSİNDE KISA BİR SURE TEPECİĞİ GÖRENE KADAR TAKİP EDİN.

8 NCİ KONTROL NOKTASI: (PATİKA KAVŞAĞI): AKARSUYU AKİS YÖNÜ TERSİNDE SONUNA KADAR GİDİN VE PATİKAYA KADAR TAKİP EDİN. SONRA SAĞA DONUP KAVŞAĞA KADAR GİDİN. SON KONTROL NOKTASINI BULDUNUZ FLAMALARI TAKİP EDEREK BİTİŞ HATTINA GİDİN. (ÇİFT DAİRE)
BİTİŞ NOKTASINDA GÜLÜMSEYEN İNSANLARI VE YİYECEK İÇECEK BULACAKSINIZ. HERKESİN GÜZERGAHINI KARŞILAŞTIRDIĞINI VE YAŞAMIŞ OLDUĞU MACERAYI BİRBİRLERİNE ANLATTIKLARINI GÖRECEKSİNİZ. ARALARINDA SİZDEN DAHA HIZLI TAMAMLAYANLAR DA OLACAK ANCAK SİZ HEPSİNİ BULDUNUZ, KAZANMIŞÇASINA MUTLU OLACAKSINIZ.

ORİENTEERİNG PARKUR ÇEŞİTLERİ


ORYANTİRİNG PARKURLARI HAZIRLANIRKEN ;

1 . KAPALI PARKUR , MÜSABAKANIN BAŞLANGIÇ VE BİTİŞİNİN AYNI YERDE OLMASINA KAPALI PARKUR
DENİR .





2.AÇIK PARKUR , MÜSABAKANIN BAŞLANGIÇ VE BİTİŞİNİN FARKLI YERDE OLMASINA AÇIK PARKUR
DENİR .





MÜSABAKA ÇIKIŞ NOKTASININ HAZIRLANMASI









ORİENTEERİNG YARIŞMA TÜRLERİ

ORİENTEERİNG YARIŞMALARININ BİR ÇOK TÜRLERİ VARDIR. BU KISIMDA YALNIZ BELLİ BAŞLI ORIENTEERİNG TÜRLERİ VE UYGULAMALARI HAKKINDA BİLGİ VERİLECEKTİR. BELLİ BAŞLI ORIENTEERİNG TÜRLERİ ŞUNLARDIR:

A. KIR ORIENTEERİNGİ ( SERBEST YARIŞMA)
B. SAYI ORIENTEERİNGİ ( PUAN YARIŞMASI )
C. DÜZ ORIENTEERİNG ( GÜZERGAH YARIŞMASI )
Ç. TAKIM ORIENTEERİNGİ ( BAYRAK YARIŞMASI )